Gezellig: een nieuwe regering!


Na het bekend worden van het regeerakkoord tussen PvdA en VVD weerklonk de roep, dat Nederland nu het Fortuyn-tijdperk zou hebben afgesloten. We zouden weer tot de normaliteit van de gevestigde partijen zijn teruggekeerd: het posttraumatische stress-syndroom van 11 september 2001 (waarbij vele Nederlanders deden alsof het WTC in Amsterdam was aangevallen) zou voorbij zijn.

Ik waag dat te betwijfelen.
Het is wat weggezakt, maar de hele troebelen rond Fortuyn begonnen bij het roemruchte Volkskrant-interview waarin hij onder andere opmerkte:

“Ik ben ook voor afschaffen van dat rare Grondwetsartikel: gij zult niet discrimineren. Prachtig. Maar als dat betekent dat mensen geen discriminerende opmerkingen meer mogen maken, en die maak je in dit land nogal snel, dan zeg ik: dit is niet goed. Laat mensen die opmerkingen maar maken.”

Dit werd allerwegen geïnterpreteerd als een oproep tot het afschaffen van Artikel 1 van de Grondwet, dat luidt:

Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.

Het was zeker deze opvatting van Fortuyn, die leidde tot de breuk met Leefbaar Nederland en de oprichting van de LPF. Later hernam Geert Wilders dit punt in zijn verkiezingsprogramma van 2006.

Nu is tot een regeerakkoord besloten waarin deze zinsnede voorkomt:

Inburgeringinspanningen worden consequent en vanaf het begin gevolgd. Wie zich onvoldoende inzet verliest de verblijfsvergunning, met uitzondering van degenen met een verblijfsvergunning asiel. Maar ook voor de laatste groep geldt dat zij zich in moeten zetten om belemmeringen voor werk, zoals het niet beheersen van het Nederlands, weg te nemen. Alleen dan kunnen zij in aanmerking komen voor een
bijstandsuitkering.

Waar Artikel 1 de verhouding tussen overheid en burgers regelt, mag je je in gemoede afvragen of het betreffende punt uit het akkoord (dat over een niet onbelangrijk deel van die verhouding gaat) niet een tikkeltje op gespannen voet staat met de Grondwet.
Ja, dat dus niet alsnog aan Pim Fortuyn tegemoetgekomen wordt, zij het niet bij volledige formele afschaffing. Maar dat gebeurt dan niet alleen onder auspiciën van de VVD, maar in hun goedwillendheid vanwege de goede sfeer en het landsbelang en zo verder ook door de sociaaldemocraten, de partij die ooit zo enorm tegen Fortuyn te hoop liep.

Overigens gaat men in de feitelijke tekst verder dan in de presentatie door Marc Rutte werd gedaan. Die sprak daar van het niet spreken van het Nederlands. Wat dat betekent, is duidelijk genoeg. Maar in het akkoord staat iets anders: ‘het niet beheersen van het Nederlands.’ Dat is toch een stukje vager. Oftewel: aan bijstandsambtenaren zal in de toekomst een oordeel over taalvaardigheid worden overgelaten. Maar waar ligt de grens van het niet beheersen? Bij het juiste gebruik van lidwoorden, bij het juiste toepassen van de Nederlandse woordvolgorde? Bij de juiste vervoeging van werkwoorden? Dit alles tesaam, of is het al genoeg als je op onderdelen de mist in gaat? En komen daar richtlijnen over?

En dan: de eis geldt exclusief voor vreemdelingen, terwijl je je soms in gemoede mag afvragen in hoeverre oud-ingezetenen die taal werkelijk beheersen.
Zo zijn er tal van politici die bij het minste of geringste uitbarsten in de taal die wordt gesproken op het tegenover ons gelegen eiland, maar vooral natuurlijk een stukje verderop, rond het voormalige Nieuw Amsterdam. Ik neem echter aan, dat het Anglosaksisch angehauchte onvermogen ten aanzien van Nederlands idioom (waarin met name Marc Rutte uitblinkt) daarmee niet bedoeld wordt.

Hoe ook, dit ene punt uit het regeerakkoord stemt mij dus minstens enigermate cynisch. Want laten we wel wezen: de PvdA heeft hiermee niet alleen ingestemd met een klaarblijkelijke hartenwens van de VVD, maar ook met een programmapunt van de PVV (ik verwees ernaar in Nazi te Venlo). Diederik Samsom heeft daar klaarblijkelijk geen moeite mee.

Het kan het gevolg zijn van zijn carrière als straatcoach, maar het zal wel vanwege ‘de goede sfeer’ zijn geweest. Oftewel vanwege dat ene, zo onvertaalbaar Nederlands geachte woord ‘gezelligheid.’ Vreemdeling, let op: wellicht begint bij dat woord jouw beheersing van het Nederlands.