SOPHIE

Sophie troost mij.
Ik klaag dat steeds meer duistere twijgen zich als traliewerk tussen mij en de diepte van de hemel dringen.
Sophie antwoordt mij dat de hemel door een zacht bloeien moet worden verdiend.

.

De maatverhoudingen van de dingen die ons omgeven, veranderen.
De sneeuwklokjes zijn nu groter dan de volgroeide dennen.
Sophie verjaagt de kolossale leren schaduwen.
Op haar verzoek ademen spookachtig geschminkte lanen met cypressen het duistere in.
Zoals het anker een schip voor een rampzalig afdrijven behoedt, zo redt mij haar droomrekenkunst voor de verscheurde, aan flarden rijtende, razende tijd.
Zij droomt zorgvuldig geordende rijen met klaproosrode, meigroene, blauwgroene cirkels op een zwart fond.
Zij droomt van zijden getallen en hemelsblauwe wegen.

.

Sophie plaatste tegenover de luide veranderlijke wereld de bestendigheid van haar innerlijke hemel.
Zij meed de snelheid van het al te wakkere waken.
De bouw van haar dagen leek op de bouw van haar schilderijen.
Zichtbare muziek liet zij uit lichte diepten opstijgen.
We behoeven immers slechts de zuivere kracht van de droom om te zien hoe het blauw van de hemel zich aan onze voeten neervlijt.
Voor Sophies schilderijen slaat het ijzingwekkende op hol, als was het een spook dat het eerste gekraai van de haan hoort.
Maansikkels schommelen.
Zij schommelen steeds uitgelatener.
Zij schommelen tot zij omslaan en een wilde cirkel worden.
Golfballen springen.
Golven schallen.
Een eindeloze cirkel van golven.
De cirkel van de zee.

.

Sophie barst in een stralend lachen uit. Zeegroene en blauwe wondernietigheden verzamelen zich voor een toernooi.
Het zijn de pretentieuze mijnheren en mevrouwen die Sophie steeds vol grote vrolijkheid tegemoet trad en die zij nooit voldoende kon bewonderen.
Tussen dingen die dor, versplinterd, vervezeld en grauw zijn, fonkelen en schitteren zij in gouden harnassen.
Zij staan stijf van gele vonken, rode bliksems, zwarte sterren.
Sprookjesachtige ridders begroeten elkaar omstandig onder langdradige ceremonies.
Bedroefde mensen in het zwart heb je daaronder maar weinig.
Heraldiek op stelten.
Knobbels met hoorns in een reidans.
Pronkende slurven begroeten stekels.
Harige schilden doen een stepdans.
Zesbenige kronen dansen de csardas.
Sluiers dansen met slepen.
Bochels met lokken zwermen wat rond.
Er wordt hoofdzakelijk gedanst.
Zij dansen en dansen als dol en vol.
Zij dansen en dansen en buitelen om en om.

.

Voor een oud lollig stoeltje koesterde Sophie bijzondere eerbied.
Dat had zo zijn achtergrond waarover zij slechts nu en dan terloops met mij sprak.
Zij vertelde haar stoeltje lange sprookjes waarin het ging over weids sproeiende sierlijke werelden, van klingen als golven, van een lichaamsloze helderheid, en dit had allemaal betrekking op de vroegere eigenares van het stoeltje die zich al lang niet meer bekommerde om het bloeien en verwelken.
Sophie had haar tuin uit het diepst van haar hart lief.
Als die bloeide, bezocht zij hem tussen al haar dromen, al haar werk aan schilderijen door.
Vol zorg begroette zij hem en vol eerbied trad zij iedere afzonderlijke bloem onder bijzondere gebaren, reverences, buigingen tegemoet.
Zij beloofde dat zij hen gelukzalige feeërieke monumenten zou bereiden met haar schilderijen.
Zij gaf de bloemen bijzondere namen: zwaanachtige vlam, vol vertrouwen vervagend licht, maanhoeve.
Als Sophie nadacht, dat wil zeggen, als Sophie droomde, dan nam zij meestal op haar knarsende stoeltje plaats, de trotse burcht van een stelletje houtwormen.
Op haar stoeltje gezeten, vroeg zij aan de nacht: “Wie heeft al die sterren uitgeademd?”
Zij vroeg aan de dag of hij niet op haar lollige stoeltje plaats wilde nemen.
Zij maakte lol met haar lollige stoeltje dat een te hoge leuning en te korte pootjes had en graag proostte zij hem toe met een glas witte wijn dat ze zorgvuldig op smaak had gebracht met het lieve kruid citroengras.

.

Ik beweeg me in een schilderijenbouwsel van Sophie.
Ik wandel als in een droom.
Ik trek voort.
Ik ben tegelijkertijd hier en daar.
Ik ken alle lijnen, alle punten, alle droomuitkijkposten van dit schilderijenbouwsel.
Ik voel Sophies hand nog in de kleinste hoek van haar schilderijenbouwsel, zoals men in het wonderenbouwwerk de hand van meester en tovenaar voelt.
Al had zij me nog maar bedeeld met het ontwerp van deze lieflijke gestrengheid, dan nog zou ik voelen dat zij de hand heeft in dit dromenspel.
Nu word ik omringd door legendes van zinken en stijgen, van delen en hun tegendelen, van donker neerliggen en helder opstaan.
Ik wandel in de droom.
Ik trek voort.
Ik ben tegelijkertijd hier en daar.
Het wit geurt naar blozende viooltjes.
Het zwart geurt naar verblekend smaragd.
... tussen zichtbare liederen.

.

Sophies gevoel voor humor drukte zich vooral uit in de door haar ontworpen dansen en in schalkse pantomimes.
Zij danste een goudvis die al zijn goud verliest en er arm en erbarmelijk vandoor zwemt.
Zij danste de duistere, boosaardige man die zich verveelt en graag zijn eigen tegendeel zou worden, maar niet beslissen kan of hij nu kind of engel moet worden.
Zij danste ook vragen.
Leidt deze weg in de zwarte hemel binnen?
Leidt deze weg in het zwarte binnen?
Wie kent het geweld van de bloemen?
Wie kent er niet de zoete gestrengheid, de zoete onverbiddelijkheid van de bloemen.

.

Zij schilderde de weg die in de cirkel van zonnegoud binnenleidt.
... de weg die in de hemelsblauwe cirkel binnenleidt.
... de weg die leidt naar het hart van het licht.
Zij schilderde haar eigen stem.
Zij schilderde de ruimte rondom haar stem.
Zij schilderde het binnenste van een bloem.
... een cirkel die zich als bloem verkleedt.
... het spoor van wat mooi werd gesproken.
...de baan van de sferenogen.
Droomscepter.
Ademende zuilen.
Blauwe lijnbomen stromen leeg in oneindige ruisende kronen.
Het gestalteloze rekt en strekt en wordt op last van Sophie een droom die met tal van ledematen zweeft en cirkelt.
Het woord droom alleen al ontroerde, bewoog haar, maakte Sophie ten diepste gelukkig.
Zij had de dromen van de sterren lief.
Zij had het bloeien van het hemelsblauw lief.
Zij beluisterde nauwlettend de geurende kleurentaal van planten.
Sophie probeerde in haar schilderijen met de simpelste middelen innerlijk licht te laten oplichten.
... innerlijk licht te scheppen.
Zingende amforen.

.

Veel schilderijen van Sophie zijn verklede bloemen.
Veel van haar tekeningen zijn de verstrengelde lijnwegen die naar het hart van het licht leiden.
Onder een goddelijke, oneindig oplichtende vleugelenboom zit Sophie droomcirkels te schilderen.
De goddelijke vleugelenboom laat van zijn vleugelentwijgen zoet vuur over haar uitvloeien.

.

CIRKELDROMEN

Ontelbare cirkeldromen droomde Sophie.
Een koninklijke cirkel, een hemelsblauw kleinood dat door machtige droomcirkels wordt afgeschermd.
Het schemerend ontwaken van een ademende cirkel.
De echo van een zuivere cirkel.
Cirkels die weer klinken en weerklinken.
Dennengroene cirkels.
Zeegroene cirkels.
Een cirkel met weeën,
een barende cirkel.
De lange weg van de goede cirkel.
De cirkel van het rad.
De cirkel van de munt.
Een cirkel uit denkbare tijden van oer.
De lange weg van de boze cirkel.
De cirkel van een feestelijke bijeenkomst van levende cirkels
die uitbarst in de roep:
“Leve Sophie Taeuber en haar cirkeldromen, hiep hiep hoera!”
Een cirkel waarop naar alle regelen der kunst staat geschreven:
“Lang leve ons aardse licht en onze aardse duisternis!”
Een cirkel, waaruit een eindeloze vleugelenboom groeit
met ontelbare bloeiende lichtende vleugels
waaronder Sophie neergezeten is
en bevleugelde dromen schildert.
Ontelbare cirkeldromen droomde Sophie.

.